PinoyAbrod.net

Ano ba itong kontrobersiya tungkol sa profiling ng mga guro na binabanggit ngayon sa radyo, telebisyon, peryodiko, at pati na rin sa social media?

Nagsimula ito noong Disyembre nang mabalitaan na ang Philippine National Police (PNP) sa Manila at Zambales ay humiling sa mga eskuwelahan sa nasabing lugar na bigyan sila ng listahan ng mga guro na kasapi sa ACT (Alliance of Concerned Teachers).

Ang kahilingang ito diumano’y galing kay Manila Police Chief Inspector Rexson Layug at Zambales Police Chief Inspector Pancho Doble.

Ang ACT ay isa sa mga kilalang unyon ng mga guro sa National Capital Region, Bicol, Western Visayas, Central Visayas at Davao Regions na tinagtantyang may 200,000 kasapi.

Sa Kongreso, kilala bilang progresibong party-list ang ACT Teachers Party-list na may dalawang kinatawan at bahagi ng blokeng Makabayan.

Ayon sa ACT, kinausap ng mga opisyal ng PNP ang mga pinuno ng paaralan na magbigay ng listahan ng mga gurong kasapi sa ACT, banggit ang isang memorandum order mula sa PNP Intelligence Department. Ito diumano’y bilang preparasyon sa darating na halalan sa Mayo 2019.

Ilegal ang ginawang ito ng pulisya at umaatake sa kanilang
karapatang mag-organisa bukod pa sa karapatang magpahayag, sabi ng ACT sa isang
deklarasyon.

Isang uri ng harassment ito, at paraan ng surveillance na makakaapekto sa iba pang karapatan.

Nababahala ang ACT na matulad ito sa karanasan natin sa Oplan Tokhang kung saan matapos kumuha ng profiles ng mga pinaghihinalaang drug lords ang pulisya ay nasundaan ito ng walang humpay na pamamaslang sa mga pinaghihinalaang nagbebenta ng droga.

Ang ginawa ng PNP na ito’y lumalabag din sa karapatang magkaroon ng privacy, dagdag pa ng ACT, at labag din ito sa Magna Carta of Public School Teachers kaugnay ng karapatan sa malayang pagtatayo ng unyon at pag-oorganisa.

Kaya ayon kay ACT Teachers Rep. Antonio Tinio, pinag-aaralan nila ang pagsasampa ng kaso laban sa kapulisan at maaring laban sa Department of Interior and Local Government (DILG) sa Ombusman dahil sa ilegal na profiling na ito. Bahagi ito ng witch hunt ng estado, paliwanag niya

Pero ayon naman kay PNP NCR Director Guillermo Eleazar, walang dahilan upang pangambahan ang sinasabing profiling ng pulisya sa mga kasapi sa ACT.

Bagamat tinatanggi niya ito, sinabi ni Eleazar na kung totoo man, ang lahat ng makuha nilang inpormasyon ay ituturing na confidential at para sa internal consumption lang. Ang pagkuha daw ng inpormasyon tungkol dito ay bahagi ng kanilang trabaho at kanilang susundin ang privacy rights ng mga mamamayan.

Ayon naman kay PNP Director General Oscar Albayalde, ang pagtangka ng pulisyang kilalanin ang mga miyembro ng ACT sa hanay ng mga paaralan ay bahagi ng kanilang kampanyang tapusin ang communist insurgency.

Hindi namin sinasabi na ang ACT bilang organisasyon ay
kaaway ng gobyerno, banggit niya. Ngunit maaring may mga kasapi ito na kaaway
ng gobyerno. Ito ngayon ang dahilan bakit namin sinusuri ito, dagdag pa ni
Albayalde.

Sinabi naman ni Sen. Panfilo Lacson na ang dapat gawin ng PNP ay ang pagsagawa ng profiling at surveillance sa mga natanggal na taga-PNP at AFP upang malaman ang kanilang mga aktibidad pagkatapos na sila ay matanggal kabilang na ang kanilang lifestyle.

Ayon kay Commission on Human Rights (CHR) Spokesperson Jacqueline De Guia, ang mismong profiling ay isang uri ng diskriminasyon sa mga kasapi ng ACT. Sinabi pa niya na paglabag sa batayang karapatang pantao ng mga guro ang gawaing ito ng PNP.

Naglabas din ng House Resolution No. 2235 sa House Committee on Human Rights ang blokeng Makabayan na humihiling na imbestigahan ang hakbang na ito ng PNP tungkol sa profiling ng mga tao, organisasyon at mga kandidatong inuugnay sa komunismo. Ang naturang hakbang diumano’y maaaring gamitin ng puwersa ng estado upang i-black mail at impluwensiyahan ang darating na halalan sa 2019.

Ngunit ano ba talaga ang probisyon ng ating Saligang Batas na maaaring nilabag ng profiling na ito?

Una, nakasaad sa ating Bill of Rights, Seksiyon 3 (1) na “(h)indi dapat labagin ang pagiging lihim ng komunikasyon at korespondensiya maliban sa legal na utos ng hukuman, o kapag hinihingi ang naiibang kaligtasan o kaayusan ng bayan ukol sa itinatakda ng batas.”

Nababanggit din sa Seksiyon 8 na “(h)indi dapat hadlangan ang karapatan ng mga taong-bayan kabilang ang mga naglilingkod sa publiko at pribadong sektor na magtatag ng mga asosasyon, mga unyon, o mga kapisanan sa mga layuning hindi lalabag sa batas.”

Maalaala rin na mayroon tayong batas, ang RA 10173 o Data Privacy Act na bagamat tinitiyak ang malayang pagdaloy ng inpormasyon ay nagbibigay naman ng proteksiyon sa mga mamamayan kaugnay ng kanilang karapatan sa privacy.

Kanino tayo dapat kumampi rito, mga kasama? Siyempre, kung
ano ang sinasabi ng ating Saligang Batas, doon tayo dapat kumampi.

Maliwanag na palpak na naman ang PNP pagdating sa isyung
ito. PW

Naglipana sa Facebook ang litrato ng mga taong tumutuligsa sa pagpapababa ng edad na kailangan para maikulong, o minimum age of criminal responsibility (MACR). Pinili nila ang litrato noong sila’y bata pa, paminsa’y bungal, nakangiwi, o nakatitig sa kawalan. Kasama ng mga litratong ito ang kuwento ng kanilang pagkabata, kung paano sila unang nagkaroon ng away magkapatid, kung paano sila nakikipaglaro ng patintero—kung paano sila nagbabad sa kanilang kamusmusan.

Bahagi ito ng kampanya na tutulan ang pagbaba ng MACR mula
15-anyos patungong siyam na anyos na lamang. Giit ng marami, ano ba ang alam ng
siyam na anyos? Ni hindi nga kinikilala ng batas ang kakayahan nilang makaboto
pagkat musmos pa nga, ngayong pagkakakulong ang usapan, iba na.

Kung susuriin ang payo ng iba’t ibang doktor at counselor pagdating sa pakikitungo sa mga siyam na taong gulang na mga bata, halos iisa ang puso ng kanilang mensahe: ang edad na ito ay panahon ng pagdiskubre ng sarili, ng kapwa, at ng pakikisangkot sa komunidad. Dito, hindi pa buo ang pag-intindi ng bata sa kanyang kinalalagyan sa lipunan. Sa edad na ito, kritikal ang paggabay ng nakatatanda. Malayo pa sila sa kinalalagyan ng milyon sa ating pupuwede nang pumirma nang walang permiso ng magulang.

Imbis na suporta at pagkalinga, pagtugis ang inaabante ng
administrasyong Duterte na walang ibang inintindi kundi ang walang direksiyong
pagpapakulong at pangingikil sa pinakabulnerableng mga miyembro ng lipunan: ang
mga maralita, ang mga minorya, at ngayo’y pati mga menor de edad.

Iisang kanta na lang rin ang pinapatugtog ng rehimeng ito.
At kung hindi man dumating ang panahon na makabuo ng magandang solusyon,
nariyan naman ang kulong. Kung ano iniintindi ng mga sumusuporta sa pagpapaba
ay ang pagtigil sa mga sindikatong gumagamit ng mga bata, bakit hindi paigtingin
ang mga operasyon laban sa mga sindikato? O masyado ba itong malaking hiling
para sa isang gobyernong ang alam lang naman puntiryahin ay ang ordinaryong
mamamayan kaysa ang mga organisadong crime group na pinagkakakitaan ng
nagsisiyamang mga punong kawatan.

Ito ngang 89 taong gulang na si Imelda Marcos, na buo na ang
pag-iisip ngayon at noong nandarambong silang magpapamilya ay kayang kayang
protektahan ng hustisya’t batas. Sa bagay, sino nga lang ba ang may kakayahang
umabot sa ganyang edad kundi silang mga bampirang kumukuha ng lakas sa kaban ng
bayan. Habang ang mga tulad ni Imelda’y nagpapakasarap sa mga mansiyon, anong
kinabukasan ang haharapin ng kabataan ngayon pa nga lang na sa buong Pilipinas,
hindi aabot sa 60 ang pasilidad na pupuwede sa mga batang lumabag sa batas?

Kadalasan pa’y galing ang mga ito sa maralitang mga pamilya, o kaya naman ay naulila na—mga biktima ng pagkakataon at sistema. Ang biktima, kinakalinga, tinutulungang makabangon. Pero posas at dahas lang ang nakikitang solusyon ng gobyernong hindi tumitingin sa danas ng mga mamamayan.

Ibinandera sa balita ng malalaking network sa telebisyon ang diumano’y pagbaba ng presyo ng mga bilihin noong nakaraang Kapaskuhan. “Bumaba ang inflation sa 5.2 porsiyento nitong Disyembre,” masayang ibinalita ng Philippine Statistics Authority (PSA), habang nagpalabas naman ng interbyu ang midya ng mga mamimili na natutuwa sa mas murang bilihin noong panahon ng Pasko.

Agad na ibinandera rin ito ng rehimeng Duterte. Ayon sa economic managers nito (mga miyembro ng gabinete na mula sa National Economic Development Authority, Department of Finance at Department of Budget and Management), inaasahang magpapatuloy ang pagbaba ng inflation sa taong 2019.

Pero sa unang tatlong linggo ng Enero 2019, tila nararamdaman na agad ng publiko ang muling pagbalik ng trend ng tuluy-tuloy na taas-presyo ng mga bilihin.

Nitong Enero 22, muling tumaas ang presyo ng mga produktong petrolyo. Umabot sa P0.10 ang itinaas sa gasolina, habang P0.40 naman ang itinaas sa presyo ng diesel. Pangatlong beses na itong tumaas ngayon pa lang Enero 2019. Noong Enero 8, tumaas ang gasolina nang P0.80 kada litro, habang tumaas naman ang diesel nang P0.70 kada litro. Matapos ang isang linggo, noong Enero 15, muling tumaas ito.

Siyempre pa, agad na naapektuhan ng naturang taas-presyo ng
produktong petrolyo ang presyo ng batayang mga bilihin. Unti-unti nang
nagsisitaasang muli ang mga ito.

Taas-presyo ng langis agad

Ang itinuturong isa sa pinakadahilan ng taas-presyo ng
produktong petrolyo, siyempre, ay ang mga polisiya ng rehimeng Duterte sa
ekonomiya.

Ayon sa Ibon Foundation, independiyenteng institusyon ng pananaliksik sa mga usaping pang-ekonomiya at pampulitika, patuloy ang pagpapatupad ng rehimeng Duterte ng Oil Deregulation Law (Republic Act No. 8479 o ang Downstream Oil Industry Deregulation Act of 1998) na nagpapabaya sa industriya ng langis sa monopolyong kontrol ng malalaking kompanya ng langis sa daigdig at kapartner ng mga ito sa Pilipinas (hal. Pilipinas Shell, Caltex, Petron, atbp.).

“Iniluluwal ng oil deregulation ang overpricing (o sobrang pamemresyo sa langis sa pandaigdigang merkado),” sabi ng Ibon Foundation. “Dahil deregularisado ang industriya ng langis sa Pilipinas at nakaasa sa pandaigdigang merkado, mas malupit ang epekto ng (taas-) presyo sa mga konsiyumer, sa kabuhayan ng mga mamamayan at sa ekonomiya,” sabi pa ng Ibon.

Pinalalala lang ito, ayon sa grupo, ng 12 porsiyentong value-added tax sa mga produktong petrolyo at ng excise tax sa langis sa ilalim ng Tax Reform for Acceleration and Inclusion (Train) Law.

Kay Duterte, ibayong hirap

Samantala, wala ring maiharap na lunas ang rehimeng Duterte
sa dumadausdos na kalagayan ng mga mamamayan. Sa usapin lang ng sahod ng mga
manggagawa sa pribadong sektor at mga kawani ng gobyerno, patuloy na
tinatanggihan ng rehimen ang maingay na panukala para sa isang makabuluhang
dagdagsahod na sasaklaw sa lahat ng manggagawa sa buong bansa.

Ikinakampanya ng Kilusang Mayo Uno (KMU) ang P750 na dagdag sa minimum na sahod sa buong bansa, mula sa mga probinsiya hanggang sa mga sentrong lungsod tulad ng National Capital Region. Sinasang-ayunan ito ng Ibon Foundation, na malaking tulong sana ang makabuluhang dagdag-sahod sa pag-agapay sa mga manggagawa sa panahong tuluy-tuloy ang taas-presyo ng langis at batayang mga bilihin. Makakatulong din sana sa mga manggagawa ang kaseguruhan sa trabaho, o ang pagbasura sa laganap na praktika ng kontraktuwalisasyon.

Pero nauna nang tinanggihan ng rehimeng Duterte ang pagtupad
sa ipinangako niya noong tumatakbo pa lang siya – ang pagbasura sa
kontraktuwalisasyon, ang taas-sahod.

Samantala, ang pagtalikod na ito ni Duterte sa mga pangako niya sa mga manggagawa ay bahagi lang ng mistulang pagpapasahol niya sa kalagayan ng mga mamamayan. Nakapaloob ito, ayon sa Ibon, sa pakete ng mga polisiyang neoliberal sa ekonomiya na itinutulak ng gobyernong US. Pagpapatuloy lang ito sa dati nang mga polisiya ng nakaraang mga rehimen, pero sa ilalim ni Duterte, pinatindi niya ang pagpapatupad nito. “Patuloy na pinagkakakitaan ng lokal na elite at dayuhang kapital ang pinakamahihirap na mayorya na namomroblema sa tumataas na bilang ng kawalan-ng-trabaho, mababang sahod, mataas na mga presyo, mabibigat na mga buwis at bulok na mga serbisyong pampubliko,” ayon sa executive summary ng Ibon Foundation sa inilunsad nitong BirdTalk, o talakayan hinggil sa kalagayang pang-ekonomiya at pampulitika ng bansa, noong Enero 17 sa Quezon City.

Pinalalala pa, siyempre, ang problemang ito, ang sunud-sunod na korupsiyon at kontrobersiya sa ilalim ni Duterte. Sa kabila ng madugong giyera kontra droga, nadadawit ang ilang piling opisyal ni Duterte sa malakihang smuggling ng ilegal na droga. Pati ang anak ng presidente, si Davao Vice Mayor Paolo Duterte, ay nasasangkot dito. Pinalalala din ito ng pagpapabor ng rehimeng Duterte sa gobyernong Tsino, kabilang ang pagbibigay ng malalaking kontrata sa mga kompanyang Tsino sa ilalim ng programang pang-imprastraktura na Build! Build! Build! na inaasahang lalong magpapalugmok sa bansa sa utang.

Sa harap ng tumitinding krisis na ito sa ekonomiya,
inaasahan ang tumitindi ring pagtutol at protesta ng mga mamamayan. Hindi
kataka-taka, kung gayun, kung bakit pinaiigting ni Pangulong Duterte ang
pasistang panunupil sa bansa. Kasalukuyan, ayon sa maraming tagamasid sa
pulitika ng bansa, may de facto (o hindi inaanunsiyo pero nangyayari na)
martial law na sa bansa.

De facto batas militar

“Dinodoble na ng paksiyong Duterte ang mga hakbangin nito
para palawakin pa kapangyarihan nito at palawigin ang pamumuno nito nang walang
palugid,” sabi ng Ibon.

Kasalukuyan, itinutulak nito ang Charter Change o pagpalit sa Saligang Batas ng bansa, sa Kongreso, sa pamumuno ng dating pangulo, at alyado ngayon ni Duterte, na si House Speaker Gloria Macapagal-Arroyo. Sa panukalang Charter Change na ito, ayon kay dating Bayan Muna Rep. Neri Colmenares na aktibo sa isyu, ang “pinakamasahol na Cha-cha sa kasaysayan.” Paliwanag niya, bahagi ng panukala na gawing sa 2022 na ang sinuod na halalan sa ilalim ng bagong Saligang Batas – ibig sabihin, kung maipapasa nga nila ang Cha-cha bago Mayo 2019, posibleng hindi pa matuloy ang halalan. Ibig din sabihin, palalawigin pa ang termino ng kasalukuyang nakaupong mga kongresista at senador sa bansa.

 Sa naturang Cha-cha ni Arroyo, sabi ni Colmenares, nakasaad din na kung sakaling bumaba sa puwesto o pumanaw ang kasalukuyang Pangulo, ang bise-presidente ang aaktong presidente hanggang maganap ang halalan. Pero “acting president” lang ang bise – taliwas sa nakasaad sa kasalukuyang Konstitusyon na ang bise ang magiging presidente sa panahong mawawala ang nakaupong presidente.

Nakapasok din sa Cha-cha na ito ang mga panukala sa pagpayag
sa 100 porsiyentong pagmamay-ari ng mga dayuhan sa mga lupain sa Pilipinas.
Pinahihintulutan din ng Cha-cha ni Arroyo ang 100 porsiyentong pag-aari sa mga
industriyang katulad ng midya.

Para kontrahin ang tiyak na tumitinding galit ng mga
mamamayan, tumitindi rin ang panunupil ng rehimen. Sa tala ng Karapatan
hanggang Nobyembre 2018, sa ilalim ng giyerang kontra-insurhensiya na Oplan
Kapayapaan ay nagkaroon na sumusunod na mga paglabag:

• 216 extrajudicial killngs;
• 378 biktima ng tangkang pagpatay;
• 100 biktima ng tortyur;
• humigit-kumulang 2,000 biktima ng ilegal na aresto;
• 71,520 biktima ng banta at panghaharas;
• 447,963 indibidwal na biktima ng sapilitang paglikas sa kanilang mga komunidad dahil sa mga pagbomba at operasyon.

Mistulang tuluyan nang sinara ni Duterte ang pinto sa usapang pangkapayapaan sa National Democratic Front of the Philippines (NDFP), na kumakatawan sa rebolusyonaryong kilusan sa bansa. Ilang ulit na niyang idineklara na magkakaroon ng crackdown o malawakang paghuli sa mga progresibong organisasyon. Noong Disyembre, inanunsiyo na ni Duterte ang pagbubuo ng National Task Force to End Communist Insurgency. Sa task force na ito, pinakikilos ng Pangulo hindi lang ang militar kundi ang buong burukrasya ng gobyerno, para labanan diumano ang rebolusyonaryong kilusan. Noong Nobyembre naman, matatandaang naglabas din siya ng Memorandum Order No. 32, na nag-utos sa militar na buhusan ng puwersa ang isla ng Mindanao, ang rehiyon ng Bikol, gayundin ang mga probinsiya ng Samar at Negros.

Ang huling probinsiya, nasampolan na noong Diyembre 27. Ayon sa Karapatan, grupong pangkarapatang pantao, pinangunahan ng 302nd Infantry Brigade at 94th Infantry Battalion ng Philippine Army, katuwang ang Philippine National Police, ang serye ng mga atake sa mga komunidad ng mga magsasaka. Sa ulat na umabot sa grupo, may anim (6) na kataong napaslang—pawang mga lidermagsasaka o miyembro ng progresibong organisasyon ng mga magsasaka sa Negros.

Samantala, 16 katao naman ang inaresto, karamiha’y mga organisador sa hanay ng mga magsasaka. “Ayon sa kaanak ni Margie Vailoces (isa sa mga inaresto), walang mandamyentong ipinakita ang mga pulis at militar sa tahanan ng pamilyang Vailoces,” ayon kay Cristina Palabay, pangkalahatang kalihim ng Karapatan.

Siyempre, nariyan din ang extrajudicial killing kay Randy Felix Malayao, konsultant pangkapayapaan ng NDFP, noong Enero 30 sa Nueva Ecija. Mula noong nakaraang taon, pinaghuhuli rin at sinampahan ng gawa-gawang mga kaso ang mga konsultant ng rebolusyonaryong kilusan tulad nina Adelberto Silva, Vicente Ladlad, Ferdinand Castillo at Rey Casambre.

Mukhang desidido ang rehimeng Duterte na supilin ang pampulitikang mga puwersa mula sa progresibong kilusan na pinaka-epektibong lumalaban sa mga polisiya nito. Ayon sa National Union of People’s Lawyers (NUPL), naglabas pa ang Securities and Exchange Commission ng “ilegal” na Memorandum Circular No. 15 na naglalayong uriratin ang pinagmumulan ng pondo ng nongovernment organizations (NGOs) at mistulang hadlangan ang kanilang mga operasyon. Marami sa mga progresibong grupo ay rehistradong NGO sa SEC ng gobyerno.

Pero katulad ng nakaraang matitinding krisis sa pulitika at ekonomiya—sa Pilipinas man o sa ibang bansa—iniluluwal lang ng matinding panunupil ang lalong matinding pagtutol. “Maaaring masilaban ito ng isa o bungkos ng mga pangyayari— flashpoints na katulad ng isang matinding pagbagsak sa ekonomiya, o, katulad ng nakaraan, matinding korupsiyon, o mga isyung elektoral na dumudulo hanggang sa presidente,” ayon sa Ibon. Ibig sabihin, kung itutuloy ni Duterte ang lalong pagsupil sa mga mamamayan, titindi rin ang paglaban.